Skip to content Skip to footer
Laden Evenementen

Aanstaande Evenementen › Exhibitions

Evenementen Search and Views Navigation

Evenement Views Navigation

november 2021

Kòrsou – Curaçao: Stemmen van toen, mensen van nu

november 30, 2021 - oktober 23, 2022
Nationaal Archief, Prins Willem-Alexanderhof 20
Den Haag,

Wist jij dat er in het Nationaal Archief veel te vinden is over Curaçao? Deze archiefstukken, foto’s en kaarten laten voornamelijk het perspectief en de leefwereld van de koloniale machthebbers zien. De tentoonstelling Kòrsou – Curaçao combineert deze archiefstukken met verschillende visies op het eiland. Zo geeft een selectie uit de unieke verzameling audio-opnames, de Zikinzá-collectie, een inkijk in het dagelijks leven van Curaçaoënaars van toen.

Ook komen Curaçaoënaars van nu aan het woord over de onderwerpen uit de tentoonstelling. In de tentoonstelling zijn interviews en foto’s te bekijken die gemaakt zijn door de Curaçaose fotograaf, documentairemaker en culturist Selwyn de Wind. Daarnaast laten tien kunstenaars en artiesten met hun werk zien hoe zij aankijken tegen slavernij, veerkracht, de samenleving en het bestuur. Gastconservator Dyonna Benett stelde de tentoonstelling samen in nauwe samenwerking met adviseurs uit zowel Nederland als Curaçao. Bezoek de tentoonstelling Kòrsou – Curaçao en ontdek dat de stemmen, muziek en documenten van toen nog steeds relevant en betekenisvol zijn.                                                                                                                                                 

Beeld: Bart Hoogveld 

Nationaal Archief

Meer weten »

april 2022

Belast Koloniaal Verleden

april 22 - oktober 30
Belasting & Douane Museum, Parklaan 14-16
Rotterdam, 3016 BB Nederland

In deze tentoonstelling staan de koloniale belastingsystemen in de Nederlandse geschiedenis centraal, met aandacht voor de onderdrukking, uitbuiting en slavernij die hiermee gepaard gingen. Belastingen zijn vanaf het begin verweven met de Nederlandse kolonisatie. Zodra overzeese landen veroverd waren, werden de eerste vormen van belastingen ingevoerd, waarmee de Nederlandse staatskas werd gevuld.

Om de handel en expansie in de overzeese gebieden goed te regelen, kwam ook al snel de bouw van een heel bestuurlijk apparaat op gang, met daarbij vaak als eerste de aanstelling van belastingambtenaren. Het bestuurlijke systeem wordt steeds verder uitgebreid. Met grof geweld wordt binnen bestaande landen een heel nieuw land opgebouwd met zijn eigen regels en betalingsmiddelen, om vervolgens veel geld te verdienen aan de grond en de mensen die in dat land wonen.

Het idee van de Nederlandse kolonisering is altijd geweest om zo veel mogelijk winst te behalen uit de koloniën, door middel van handel en belastingen. In de 19de eeuw wordt dit tot het uiterste doorgetrokken met de totstandkoming van het cultuurstelsel in Nederlands-Indië. Het cultuurstelsel is een systeem waarin – van ongeveer 1830 tot rond 1870 – de Indische bevolking gedwongen wordt om 1/5de van hun grond te bewerken met gouvernementsproducten. Degenen die geen grond bezitten, ‘betalen’ met 66 dagen gedwongen arbeid per jaar. In de praktijk pakt het systeem nog veel heftiger uit en is bijvoorbeeld vaak meer dan 1/5de grond in beslag genomen, waardoor de lokale voedselvoorziening in de problemen komt. Ook wordt bezuinigd op allerlei noodzakelijke uitgaven, terwijl juist meer belastingen worden geëist van de bevolking. Het cultuurstelsel heeft Nederland veel geld opgeleverd, dat bijna alleen maar is uitgegeven om het moederland te verbeteren, terwijl het leven in de kolonie op zijn zachtst gezegd steeds moeilijker wordt.

Beeld: Beschilderde houten beelden van een Indonesische ambtenaar en zijn vrouw, in 1964 geschonken aan de directeur van de Rijks Belasting Academie en het museum door Indonesische studenten

Belasting & Douane Museum

Meer weten »

mei 2022

Verbeelding

mei 21 - september 25
Nederlands Foto Museum, Wilhelminakdade 332
Rotterdam, 3072 AR

Als we spreken over het Nederlands fotografisch erfgoed en de Nederlandse fotografie, over welke fotografie en welke makers hebben we het dan? En over wie wordt er niet gesproken? Wiens erfgoed krijgt bestaansrecht en erkenning in het museum en wiens erfgoed wordt juist niet gezien of erkend? In Verbeelding wordt er verder gegaan dan het tonen van werk over representatie.

In de tentoonstelling Verbeelding in het Nederlands Foto Museum krijgen 23 beeldmakers   een podium om op geheel eigen wijze hun verhouding tot de wereld te laten zien. De werken die in deze tentoonstelling getoond worden zijn in de eerste plaats geselecteerd op basis van kwaliteit, onderscheidenheid en de kracht van de makers die in hun werk een eigen wereld scheppen. Wij kiezen voor fotografen met een eigen signatuur, die de wereld bevragen om het visuele verhaal van representatie over te brengen.

Framen, zonder te framen
Perspectieven zijn nooit objectief, maar altijd ingebed in een context van machtsverhoudingen die voortkomen uit klasse- of opleidingsverschillen, maar ook van gender, etniciteit en nationaliteit. In de tentoonstelling gaan we daarom radicaal te werk door de beelden in eerste instantie zonder naam, jaartaal, geboorteplaats, e.d. te tonen. Die informatie is verzameld in het midden van de tentoonstelling. Zo daagt de tentoonstelling je uit om na te denken over beeldvorming, identiteit en representatie en over hoe jij jezelf hiertoe verhoudt. ‘Framen, zonder te framen’, kan jij het? Of kan je toch de verleiding niet weerstaan om eerst de informatie tot je te nemen?

In Verbeelding is werk te zien van:
AiRich / Abubakr Akkari / Jan Banning / Marwan Bassiouni / Eliza Bordeaux / Sara Blokland / Florian Braakman / Muhcine Ennou / Ferdows Faghir / Raquel van Haver / Thana Faroq / Benjamin Li / Tanja Heintjes / Pablo Lerma / Kevin Osepa / Michelle Piergoelam / Nael Quraishi / Farah Rahman / Julius Thissen / Rosa Verhoeve / Nan Wang / Baha Görkem Yalım / Yanxian Zhao

Nederlands Foto Museum

Meer weten »

juni 2022

Trouwportretten- Surinaamse voorouders in beeld

juni 24 - september 7
Foam, Keizersgracht 609
Amsterdam, N-Holland

Vanaf 24 juni presenteert Foam de tentoonstelling Surinaamse Trouwportretten, een verzameling van bijzondere portretten die samen bijna een eeuw Surinaamse geschiedenis beslaan. De foto’s bestrijken de periode van 1846 tot 1954, toen Suriname nog een Nederlandse kolonie was. De familiefoto’s en -verhalen maken inzichtelijk hoezeer Surinamers onder Nederlands bestuur naar alle windstreken zijn afgereisd. Surinamers waaierden namelijk al vroeg uit over de wereld en vonden hun partner soms elders, op Aruba, Curaçao of Bonaire, in voormalig Nederlands Oost-Indië, Nederland of Noord-Amerika. De kracht van deze verzameling persoonlijke foto’s zit hem dan ook in de veelheid aan verschillende verbintenissen die zich over de hele wereld uitstrekten.

Een eeuw huwelijken in Suriname in woord en beeld
Aan de hand van meer dan honderd bruidsfoto’s en verhalen geeft deze tentoonstelling een beeld van door huwelijk verbonden levens van Surinamers tussen 1846 en 1954. De portretten vertellen het verhaal van talloze menselijke verbintenissen die (lands)grenzen, etniciteit of religie overschrijden. De vele verschillende familiegeschiedenissen laten zien dat dit zelden zonder slag of stoot ging. Toch volgden de meeste geliefden de weg van hun hart en won de liefde het vaak van de tijdsgeest.

De familieverhalen zijn vaak verweven met belangrijke thema’s die de koloniale geschiedenis van Suriname kenmerken: slavernij, contractarbeid, immigratie en emigratie, conflict en strijd. Maar ook: verbinding, diversiteit en eensgezindheid. De foto’s zijn daarom niet alleen van grote betekenis voor degenen die hierin een deel van hun familiegeschiedenis vereeuwigd zien, maar belichamen ook een gedeelde (inter)nationale geschiedenis.

De vroegste foto in deze tentoonstelling dateert uit 1846, slechts 7 jaar na de bekendmaking van de daguerreotypie, een vroeg fotografisch procedé dat algauw zijn weg naar Suriname vond. De bruid op deze foto, Maria Louisa de Hart, werd nog in slavernij geboren. De laatste foto dateert uit 1954, het jaar dat Suriname een autonoom land werd binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Op 25 november 1975 volgde de onafhankelijkheid.

Beeld: Echtpaar Gajadien-Pracht  credits: Gladys Pracht

Foam

Meer weten »

Onze koloniale erfenis

juni 24 - oktober 15
Tropenmuseum, Linnaeusstraat 2
Amsterdam, 1092 CK Nederland

Kolonialisme is niet iets van het verleden. Het heeft de wereld gevormd: onze fysieke, mentale en persoonlijke wereld. Kolonialisme leeft door tot op de dag van vandaag. In de tentoonstelling ‘Onze koloniale erfenis’ kijken we naar de Nederlandse koloniale geschiedenis en aanwezigheid, in Indonesië, Suriname, Curaçao, Sint Maarten en nog veel meer landen. Je krijgt niet de ‘bekende’ geschiedenis te zien en te horen, er is meer. De tentoonstelling laat zien hoe kolonialisme de wereld van nu mede heeft gevormd, en hoe mensen kolonialisme doorstonden. Leer hoe mensen probeerden hun eigen levens te creëren, in opstand kwamen en de baas probeerden te blijven over hun eigen leven. Onze koloniale erfenis bevat zo’n 500 voorwerpen en kunstobjecten uit de uitgebreide collecties van het Nationaal Museum van Wereldculturen, waar het Tropenmuseum onderdeel van is, aangevuld met nieuwe, hedendaagse kunst. Centraal staan het Nederlandse koloniale verleden in Suriname en het Caraïbisch gebied en Indonesië en de doorwerking die dat verleden tot op vandaag de dag heeft. Denk aan ongelijkheid, racisme, uitsluiting en uitbuiting. Denk ook aan onze diverse samenleving, cultuur, een gedeelde keuken, taal en muziek.

Hoop, verzet, veerkracht                                                                                                                                                           

Aan de hand van tien thema’s zoals expansie en handel, consumptie en productie, arbeid en uitbuiting, racisme en verzet, taal en religie gaat de expositie in op de koloniale werking en structuren. En laat zien hoe mensen in gekoloniseerde landen hier steeds tegen ageerden. Daarbij ligt de focus op hoop, verzet, veerkracht en creativiteit. Een team van conservatoren brengt momenteel historische voorwerpen, verhalen, kunstwerken, films en foto’s bijeen. Ook krijgt een aantal kunstenaars het verzoek speciaal voor de expositie werk te maken.

Bewustwording van de onvoltooid verleden tijd                                                                                                           

Met Onze koloniale erfenis wil het Tropenmuseum bijdragen aan bewustwording van de structuren en verhoudingen in de maatschappij die met kolonialisme zijn geïntroduceerd. En die doorwerken in vandaag de dag als het gaat om beeldvorming, taalgebruik. Om zo meer inzichtelijk te maken hoe kolonialisme de hedendaagse samenleving heeft vormgegeven. Daarnaast wil het museum met de tentoonstelling de bezoeker bruikbare kennis aanreiken om zo te inspireren tot diens individuele bijdrage aan een rechtvaardigere wereld.

Beeld: Ruwatan Tanah Air Beta; Reciting Rites in its Sites, door Zico Albaiquni, Courtesy of the artist and Yavuz Gallery

Tropenmuseum

Meer weten »

november 2022

‘Plantage Alkmaar 1745-1900’ 

november 26, 2022 - maart 19, 2023
Stedelijk Museum Alkmaar, Canadaplein 1
Alkmaar, 1811 KE Nederland

Hollandse steden waren vanaf de zeventiende eeuw betrokken bij slavernij en slavenhandel. Zo namen Alkmaarse burgemeesters deel aan het bestuur van de West- en Oost-Indische Compagnie, waren Alkmaarders aanwezig bij de veroveringen in Afrika, Amerika en Azië en voeren er in de West- en Oost-Indische wateren schepen met de naam Alkmaar. In 1745 werd aan de Commewijnerivier in Suriname plantage Alkmaar opgericht. De plantage zou uitgroeien tot één van de grootste suikerplantages in Suriname. Na sluiting van de plantage bleef Alkmaar voortbestaan als een dorp, met nu zo’n 6.000 inwoners. 

Plantage Alkmaar staat centraal in een tentoonstelling die vanaf 26 november 2022 te zien zal zijn in Stedelijk Museum Alkmaar. Met deze tentoonstelling besteedt het museum voor het eerst aandacht aan dit weinig bekend thema uit de Alkmaarse geschiedenis. Daarmee sluit Stedelijk Museum Alkmaar aan bij een brede beweging waarin de lokale betrokkenheid bij de geschiedenis van kolonialisme en slavernij wordt onderzocht. De tentoonstelling over plantage Alkmaar wordt samengesteld door gastconservator Mark Ponte in samenwerking met junior conservator Juliet Harrison en museumconservator Christi Klinkert. 

Geschiedenis van de plantage

In 1745 kocht de Alkmaarder Jacobus Hengevelt (1696-1746) een groot stuk land aan de Commewijnerivier in Suriname. Hengevelt woonde al enkele tientallen jaren in Suriname, waar hij, net als zijn vader in Alkmaar, landmeter en kaartmaker was. Ook was hij betrokken bij de oorlog tegen marrons. Nog voordat de plantage was aangelegd stierf Hengevelt, maar de naam Alkmaar bleef. Zijn weduwe Catharina de Lies hertrouwde in 1747 met Charles Godefroy (1704-1773), die beschouwd wordt als stichter van plantage Alkmaar.

Plantage Alkmaar, in de volksmond Goedoefrou genoemd, lag aan de Commewijnerivier en was een van de grootste in zijn soort: op een gegeven moment waren er ruim 600 tot slaafgemaakte mensen te werk gesteld. Aanvankelijk werd er koffie verbouwd. Na de introductie van de stoommachine ging men over op suiker. Toen de slavernij werd afgeschaft in 1863 woonden er 445 slaafgemaakten op de plantage (ter vergelijking: op buurplantage Zorgvliet waren dat er 77). Deze mensen moesten nog 10 jaar op de plantage werken, waarna contractarbeiders uit India het werk overnamen. Tegenwoordig is Alkmaar een dorp met ongeveer 6.000 inwoners.

Waterverftekeningen  

Plantage Alkmaar heeft verschillende eigenaren gehad. In 1811 kocht William Benjamin van Panhuys (1764-1816) de plantage. Zijn echtgenote Louise van Panhuys maakte in de vijf jaar dat zij in Suriname woonde (1811-1816) tientallen grote waterverftekeningen: van de gewassen die verbouwd werden, van de mensen in haar omgeving, de plantages in de buurt en van de hoofdstad Paramaribo. Deze unieke waterverven zullen de rode draad vormen van de tentoonstelling over plantage Alkmaar die Stedelijk Museum Alkmaar voor 2022-2023 organiseert.

Joanna 

In de tentoonstelling staat de plantageperiode van Surinaams Alkmaar centraal. Aan de hand van persoonlijke verhalen komen verschillende perspectieven aan bod. Niet alleen van eigenaren als Hengevelt en Louise van Panhuys, maar ook van de slaafgemaakten die er woonden en werkten. Louise tekende enkelen van hen en noteerde hun namen. Daarnaast is plantage Alkmaar verbonden met een van de ‘beroemdste’ slaafgemaakte vrouwen van Suriname: Joanna – de geliefde van de Schots-Nederlandse marronjager John Gabriel Stedman (1744-1797). Stedman was een van de eersten die een omvangrijke beschrijving van Suriname publiceerde. Toen John terugkeerde naar Nederland in 1777 liet hij Joanna en hun zoontje Johnny achter op plantage Alkmaar, bij een vriendin, Elisabeth Danforth, de toenmalige eigenares van de plantage. Tot haar dood in 1782 woonde Joanna in een huisje op de plantage. Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie over plantage Alkmaar.

Beeld:  De plantages ‘Nijd en Spijt’ en ‘Alkmaar’ aan de Commewijne rivier, ca. 1860
Waterverf, onbekende kunstenaar, 26 x 41,8 cm, Tropenmuseum, NMVW

Stedelijk Museum Alkmaar

Meer weten »
+ Exporteer Evenementen